Rama prezanton reformën e administratës publike: testim kombëtar, avancim sipas meritës dhe vlerësim të drejtuesve.

Kryeministri Edi Rama ka prezantuar reformën e re të administratës publike, të quajtur “Shkalla e Meritës”, e cila synon të ndryshojë mënyrën e rekrutimit, vlerësimit dhe përparimit në karrierë të punonjësve të administratës shtetërore. Reforma mbështetet në tri shtylla kryesore: hyrjen në administratë përmes testimit kombëtar, avancimin në karrierë bazuar në meritë dhe rritjen e përgjegjshmërisë në drejtimin e institucioneve.

Gjatë prezantimit, Rama u ndal edhe te procesi i vlerësimit të drejtuesve të institucioneve, i zhvilluar pak ditë më parë, si dhe te dorëheqjet e disa prej tyre. Sipas kryeministrit, qëllimi i këtij procesi nuk është thjesht ndryshimi i emrave në pozicionet drejtuese, por identifikimi i problemeve në funksionimin e institucioneve dhe përmirësimi i rezultateve të administratës.

Hyrja në administratë përmes testimit kombëtar, certifikata të vlefshme për 4 vite

Një nga ndryshimet kryesore të reformës është vendosja e një testimi kombëtar për kandidatët që synojnë të bëhen pjesë e administratës publike. Sipas Ramës, testimi do të zhvillohet në bashkëpunim me Qendrën e Shërbimeve Arsimore, e cila po përshtat modelin e provimeve të Kembrixhit.

Kandidatët që kalojnë me sukses testimin do të pajisen me një certifikatë të vlefshme për katër vite, e cila do t'u mundësojë vijimin e konkurrimit për pozicionet në administratën shtetërore.

“Këtu merr rëndësinë themelore Shkalla e Meritës. Së pari, hyrja në administratë përmes testimit kombëtar për dëshmi të njohurive. Ky testim do të bëhet në bashkëpunim me Qendrën e Shërbimeve Arsimore, e cila po adopton modelin e provimeve të Kembrixhit. Ata që e kalojnë me sukses pajisen me certifikatë për katër vite dhe vazhdojnë konkurrimin.

Së dyti, përparimi gjatë karrierës. Ka shumë ankesa për meritokracinë, por nuk duhet të jetë vetëm kërkesa që shteti u bën nëpunësve, por edhe garancia që shteti u jep atyre, duke afirmuar se merita njihet.

Së treti, përgjegjshmëria për drejtimin e institucioneve.”

Avancimi në karrierë, vlerësimi i punonjësve nuk do të varet vetëm nga drejtuesit

Kryeministri theksoi se një nga problemet që synon të adresojë reforma është mungesa e një sistemi të qëndrueshëm për njohjen dhe vlerësimin e meritës së punonjësve të administratës.

Sipas tij, në administratën shqiptare ka qindra profesionistë me njohuri të thelluara në fusha komplekse, të cilët kontribuojnë edhe në procesin e negociatave të Shqipërisë me Bashkimin Europian. Rama deklaroi se puna dhe përgatitja e tyre po marrin vlerësime pozitive nga Brukseli dhe partnerët europianë.

“Me Shkallën e Meritës po futemi te një element që i ndikon të gjithë të tjerët: njerëzit e administratës dhe mënyra se si menaxhohet dhe vlerësohet ky kapital njerëzor i Republikës së Shqipërisë.

Kur ishim duke hyrë në këtë proces, thosha gjithmonë ‘OK, po shtyjmë dhe këto drejtime negociatash do të hapen, por pastaj si do t’ia bëjmë kur të ulemi në tryezë?’, sepse kisha merak për nivelin e përgatitjes dhe disiplinës që kërkon një proces i tillë.

Sot konfirmohet hap pas hapi nga Brukseli dhe partnerët europianë se administrata jonë ka, fatmirësisht, njerëz që njohin në detaje fusha shumë komplekse, që gëzojnë respekt dhe janë të përkushtuar me jetën e tyre profesionale në shërbim të Republikës së Shqipërisë. Flas për qindra njerëz që ekzistojnë në Shqipëri dhe që kemi detyrimin t’i njohim dhe t’i vlerësojmë me shumë më tepër kujdes.”

Rama theksoi se përparimi në karrierë nuk duhet të varet vetëm nga vlerësimi subjektiv i drejtuesve, pasi kjo mund të pengojë promovimin e punonjësve të përkushtuar dhe të ndikojë negativisht në motivimin e tyre.

“Një nëpunës mund të punojë me përkushtim për vite me radhë dhe përsëri të mos ketë fatin të rritet në karrierë, sepse mund të ketë një drejtues që nuk ia çmon vlerën. Dhe kjo është e padrejtë.

Kjo bëhet e padrejtë edhe për qytetarët që shërbehen, sepse krijon brenda organizimit të administratës një mpirje dhe demotivim, duke prishur atë shkallë të meritës që ne do ta vendosim në qendër të vëmendjes sonë dhe që do të jetë prioriteti i ministrisë së re.

Një pagë më e mirë dhe kushte më të mira pune nuk e zgjidhin problemin themelor, meritën. Dallimin nuk do ta lëmë në dorën e një drejtuesi apo të një tjetri, por do të bëhet në mënyrë sistemike.”

Vlerësimi i drejtorëve të dorëhequr, Rama: Problemet e përsëritura duhet të kenë pasoja

Një tjetër element i reformës lidhet me përgjegjshmërinë e drejtuesve të institucioneve publike. Kryeministri bëri të ditur se dhjetë ditë më parë qindra drejtues iu nënshtruan një procesi vlerësimi të rezultateve në punë.

Sipas Ramës, ky proces nuk synon largimin e sa më shumë drejtuesve apo zëvendësimin e tyre me emra të rinj, por evidentimin e institucioneve ku janë regjistruar probleme dhe rezultate të dobëta.

“Dhjetë ditë më parë, qindra drejtues iu nënshtruan një procesi vlerësimi të rezultateve në punë. Nuk është garë për të parë sa drejtues largohen apo për të ndryshuar emra, hiq Colin dhe sill Lolin. Është kërkesë për të parë ku ka çaluar puna dhe ku ka prodhuar më keq rezultate për shtetin. Aty ku problemet përsëriten duhet të ketë pasoja, pa cenuar kapacitetet dhe procesin e negociatave me BE-në”, tha Rama.

Reforma “Shkalla e Meritës”, sipas prezantimit të kryeministrit, synon të krijojë një sistem më të strukturuar për përzgjedhjen dhe vlerësimin e punonjësve të administratës, duke lidhur përparimin në karrierë me njohuritë, rezultatet dhe përgjegjshmërinë profesionale.

Krijohet Ministria e Administratës Publike dhe Mirëqeverisjes, drejtohet nga Adea Pirdeni

Pjesë e reformës “Shkalla e Meritës” është edhe krijimi, për herë të parë, i një ministrie të dedikuar për administratën publike dhe mirëqeverisjen, drejtimi i së cilës do t'i besohet Adea Pirdenit. Sipas kryeministrit Edi Rama, kjo strukturë do të ketë në fokus organizimin e institucioneve, menaxhimin e burimeve njerëzore dhe rritjen e përgjegjshmërisë së administratës ndaj qytetarëve.

Rama theksoi se reforma synon të garantojë që njerëzit më të aftë, më të përgatitur dhe më të përkushtuar të kenë mundësi jo vetëm të punësohen në administratën publike, por edhe të përparojnë në hierarkinë e saj në bazë të meritës. Ai bëri të ditur se në procesin e ndryshimeve është kërkuar edhe ndihma e inteligjencës artificiale.

“Kemi reflektuar mbi mënyrën se si të jemi më pranë njerëzve, duke e sjellë më pranë administratën, më pranë shtetin, duke sjellë më pranë tyre edhe ndjesinë se janë ata që janë arsyeja ekzistenciale, jetësore e shërbimeve të administratës.

Pjesë e këtyre ndryshimeve, ku kemi thirrur në ndihmë IA-në, por jo vetëm, është edhe Shkalla e Meritës. Tjetër reformë që në thelb ka të bëjë me një pyetje shumë të thjeshtë: Si ta bëjmë administratën një hapësirë ku njerëzit më të aftë, më të përgatitur, më të përkushtuar dhe më të dëshiruar që t’i shërbejnë vendit nga ana e shtetit, të mund jo vetëm të hyjnë, por edhe të ecin përpara, kur hyjnë, në shkallën e hierarkisë në administratë?

Pjesë e kësaj reforme është edhe krijimi i Ministrisë së Administratës Publike, që i përkushtohet administratës dhe mirëqeverisjes, përfshirë organizimin e institucioneve, trajtimin e kapitalit njerëzor dhe përgjegjësinë e secilit brenda administratës ndaj qytetarit që troket, kërkon t’i qahet halli dhe kërkon që halli i tij të mos humbasë në oqeanin e burokracisë”, tha Rama.

Reforma “Shkalla e Meritës”, sipas prezantimit të kryeministrit, synon të krijojë një sistem më të strukturuar për përzgjedhjen, promovimin dhe vlerësimin e punonjësve të administratës, ndërsa ministria e re do të ketë rol në organizimin dhe mirëqeverisjen e institucioneve publike.

Burimi: Ekofin